Vraag PDF Afdrukken E-mail
zondag 05 september 2010
Brengen katholieke bussen je veiliger naar je werk? Roostert een protestantse toaster je brood goudbruiner? En werken islamitische stoplichten beter? Sluit een joodse ritssluiting beter? Het zijn onzinnige vragen want er zijn geen katholieke bussen, protestantse toasters, islamitische stoplichten en joodse ritssluitingen. En waarom niet? Omdat het klaarblijkelijk voor geen enkele consument iets uitmaakt uit welke confessie producent en product stammen. Is het dan dom om te vragen waarom er wel islamitische scholen, protestantse ziekenhuizen, katholieke zangkoren en joodse verzorgingshuizen zijn? Als je ervan uitgaat dat slechts van belang is dat kinderen goed onderwijs krijgen, mensen die ziek zijn weer beter worden, luisteraars plezier moeten beleven aan goede zang, lezers geïnformeerd worden over actualiteit en achtergronden en ouderen een aangename oude dag hebben.
Er was overigens een tijd dat de katholiek zijn melk kocht bij de katholieke melkboer. En de protestant zijn antraciet van de protestantse kolenboer. Islamieten en joden: niet anders. Ze kochten bij voorkeur bij de eigen soort. Maar die tijd van nogal strikte scheiding der geesten is hier in Nederland eigenlijk wel voorbij. Ook onder de moslim immigranten van de tweede helft van de vorige eeuw. Als die al voor een moslim leverancier kiezen, is dat naar mijn idee eerder omdat die ook van Turkse of Marokkaanse komaf is. Wat scholen, ziekenhuizen, verenigingen, kranten en zorginstellingen betreft zitten we in een overgangstijd. Ik hoop althans dat de ontzuiling van de samenleving ook daar definitief doorzet. En om te voorkomen dat die onder invloed van weer opspelende fundamentalistische tendensen niet doorzet, stel ik voor daar van staatswege een handje bij te helpen.
Wat ik wil zeggen is dat hier en nu voor mensen – ook de mensen die zich binden aan een bepaalde confessie – uiteindelijk op de eerste plaats kwaliteit het criterium is waarop zij een leverancier beoordelen. En dat lijkt me ook veruit het verstandigst. Ik kan me ook niet voorstellen dat er één god is die meent dat zijn gelovigen hun kinderen naar een school met slecht onderwijs moeten sturen of een krant moeten lezen waar onzin in staat. Of dat er mensen zijn die een god bedenken die dat van hun vraagt. Daarom lijkt het mij een prima idee om met elkaar eens een goed gesprek aan te gaan over de vraag of onze samenleving wel gebaat is met de grote rol die sommigen van ons menen dat daarin voor godsdienst is weggelegd.
Dat is dus niet de vraag naar de waarde die godsdienst voor individuele of groepen mensen heeft. Dat is ook niet de vraag die vrijheid van godsdienst ter discussie stelt. Het is de vraag of godsdienst eigenlijk wel een toegevoegde waarde heeft voor de kwaliteit van de samenleving. Neemt de kwaliteit van producten als onderwijs, zorg, informatie, sport en kunst af als de overheid uit de manier waarop die producten tot stand komen de religieuze component weert? Neemt die toe als de religieuze component daarin zijn huidige positie behoudt? De vraag naar die meerwaarde is met name relevant tegen de achtergrond van de constatering dat de toenemende fundamentalistische benadering en beleving van godsdienst een splijtzwam in onze samenleving is.
Kort door de bocht, het antwoord op die vraag zou kunnen zijn dat godsdienst zich niet meer zou moeten – willen – manifesteren in het domein van met name onderwijs, zorg, kunst en sport, waarin de staat, de overheid een primaire verantwoordelijkheid heeft. Hetzelfde geldt overigens voor de politiek. Partijen op basis van confessie zouden daarin geen rol moeten willen spelen. Zij voegen niets toe aan de kwaliteit van de politiek als voor de samenleving relevant product.
Laatst geupdate op ( dinsdag 05 oktober 2010 )
 
< Vorige   Volgende >